ලෝකයේ සංගීත චිකිත්සාවේ මූලාරම්භය හා සංවර්ධනය

සංගීතය, මිනිස් ඉතිහාසයේ ආදිම කාලයක සිට සමාජ ජීවිතයෙහි, ආගමික චාරිත්‍රවල මෙන්ම වෛද්‍ය ක්‍රියාවලියන් තුළ නොයෙකුත් අවස්ථා වල යොදා ගැනීම් පිලිබඳව තොරතුරු ලැබී ඇත.

ඉජිප්තු, බැබිලෝනියන්, චීන, හා ඉන්දියානු සභ්‍යත්වයන් තුළ සංගීතය සුවපත් කිරීමේ ප්‍රතිකාරමය ක්‍රමයක් ලෙස භාවිතා කර ඇති බවට සාක්ෂි සොයාගෙන ඇත.

උදාහරණ වශයෙන්,

පුරාණ ඉජිප්තු සභ්‍යත්වයේ, රෝගීන් සුව කිරීමට සංගීත භාවිතා කරමින් සංගීත උත්සව පැවැත්වූ බව වාර්තා වෙයි. එහිදී,සම්භාවනීය සංගීත අංග, ආගමික ගාථා , යාඥා , යාග හෝම,ගීතිකා, භක්ති ගී ආදිය මෙන්ම සංගීත භාණ්ඩ වදනය, නර්ථනය,විශේෂ අවස්ථා සඳහා වෙන් වුනු සංගීතය ආදිය මෙන්ම පිරිත් සජ්ජායනා ආදිය යොදාගෙන ඇත.

සම්භාව්‍ය සංගීතය යොදා ගනිමින් රෝගීන් සන්සුන් කිරීමේ උත්සව චීනයේදී පැවැත්වූ බවට ක්‍රි.පූ. 4000 ඈත අතීතයේ සිටම සාක්ෂි ලැබී ඇති බවට ඒ පිලිබඳව දත්ත සහ තොරතුරු ඇතුලත් වාර්තා පෙන්වා දෙයි. සංගීතය සන්සුන් භාවය ඇතිකරන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් වශයෙන් ඒවායෙහි පෙන්වා දෙයි.

පයිතගරස් (Pythagoras) සහ පැරණි ග්‍රීක විද්‍යාඥයන් හට සංගීතය පිලිබඳව මනා දැක්මක් පැවති අතර ඔවුන්ගේ අදහස අනුව:

සංගීතය කියන්නේ සරල විනෝදාස්වාදයක් ප්මණක් නොවෙයි. සංගීතය යනු ගණිතමය නියමයන් සහ ඒ අනුව නිපදවෙන විවිධ වාදන ක්‍රම සහ ගායන ක්‍රම මත පදනම්ව ඇති දෙයකි.

පයිතගරස් විසින් පැවසූ ආකාරය අනුව, සංගීතය ශ්‍රවණය වන්නේ / කරන්නේ ගණිතමය සංඛ්‍යාත අනුපාතයන් හරහා බව සඳහන් වේ. (උදාහරණ: දිග තන්තුවක් කම්පනය කිරීම සහ එම දිගට සාපේක්ෂව කෙටි තන්තුවක් කම්පනය කිරීම එනම් තන්තුවේ දිග සහ කෙටි බව අනුව නාදයක pitch එක වෙනස්වන ආකරය සහ එහි සම්බන්ධතාවය)

ඔහු සංගීතයේ නිවැරදි රිද්මය සහ සරල සංඛ්‍යාත අනුපාතික සම්බන්ධතා ("harmonics") සොයාගන්නා ලදී.

සංගීතය ජීවිතයේ සැහැල්ලුව, සන්සුන්භාවය සහ විශ්වයේ සාමකාමීත්වය තහවුරු කරන බවට ග්‍රීකයින් විශ්වාස කරන දෙයකි.

එමෙන්ම ,

ග්‍රීකයන් සංගීතය "විශ්වීය භාෂාවක්" ලෙසත්, මනස සහ ශරීරය සුවපත් කරන ශක්තියක් ලෙසත් අවබෝධ කර ගත් හ.

පයිතගරස් සහ ග්‍රීක දැක්ම අනුව සංගීතය යනු:

සංඛ්‍යාත අනුපාත වීමෙන් සැකසෙන, සංවිධානය කෙරෙන දෙයකි.
විශ්වය සමග සම්බන්ධ වීමේ මාර්ගයකි.
ආත්ම සුවය සහ ශාරීරික සන්සුන්භාවය ලබාදෙන ශක්තියකි.

ග්‍රීක යුගයේදී පයිතගරස් ඇතුළු ග්‍රීක දැක්මට සහ හඳුන්වා දීම් වලට අනුව, සංගීතය යනු "කායිකව සහ මානසිකව මිනිසා සන්සුන් කරන විද්‍යාවකි" යන අදහස පැතිර ගියේය.

ඇපලෝ (Apollo) දෙවියන් වහන්සේ සංගීතය හා සුවපත් කිරීමේ දෙවියන් ලෙස ඔවූහු විශ්වාස කලහ.

අතීත ග්‍රීක වෛද්‍යවරුන්ගේ මතය අනුව, සංගීතය භාවිතා කිරීමෙන් මනෝභාවයන් හා ශරීරයේ රසායනික සමතුලිතතාව නිවරැදි තත්වයට පත් කළ හැකි විය.

මධ්‍යතන යුගයේදී සංගීතය ආගමික ක්‍රියාවලියට මූලික විය. ප්‍රාර්ථනා හා ආගමික සජ්ජායනයන් සම්බන්ධ කර ගනිමින් සැහැල්ලු හා නිදහස් බවක් ලබාදීමේ අරමුණින් ගායනය භාවිතා විය. මෙම කාලයේ, රෝගීන්ගේ වෛද්‍ය ප්‍රතිකාරවල දීත් සංගීත භාවිතා කිරීමට යම් පිළිගැනීමක් තිබුණි.

නව යුගයේ සංගීතය කෙරෙහි විද්‍යාත්මක මූලිකතාව

20 වන සියවසේ, විශේෂයෙන් ලෝක යුද්ධ 1 සහ 2 සමයවල, යුද රණවිරුවන්ගේ මානසික හා ශාරීරික පුනරුත්ථාපනය සඳහා සංගීතය භාවිතා විය. එවකට රෝහල්වල නිල වශයෙන් සංගීත වාදකයන් ආරාධනා කර, රෝගීන්ගේ මනෝභාවයන් වර්ධනය කිරීමට උදව් උපකාර විය.

1950 දී, National Association for Music Therapy (NAMT) පිහිටුවීමත් සමඟ, සංගීත චිකිත්සාව නිළ වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයක් වශයෙන් ලෝකය පුරා පිළිගැණුනි (American Association for Music Therapy - AAMT) යනුවෙන් 1971 දී පිහිටුවන ලදී. ඉන් පසු 1950 දී ඇරඹි National Association for Music Therapy (NAMT) සංගම් දෙකම එක්ව American Music Therapy Association (AMTA) පිහිටුවන ලද අතර, මෙය වර්තමානයේ ලොව සිටින සංගීත චිකිත්සකයින් සඳහා ප්‍රධාන වුර්තීය සංගමය වේ.

අද, ඇමරිකාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ඔස්ට්‍රේලියාව, ජපානය, සහ බොහෝ රටවල් තුළ, සංගීත චිකිත්සකයන් වෘත්තීය ලියාපදිංචිය සහිතව සේවය කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ සංගීත චිකිත්සාවේ ඓතිහාසික පසුබිම

ශ්‍රී ලංකාවේ, සංගීතය ආදිකාලයේ සිටම ආගමික හා සැහැල්ලු, සන්සුන් කටයුතු වල ප්‍රධාන අංගයක් විය. පිරිත සජ්ජායනය, ගාථා ගායනය, සහ සන්සුන් කිරීමේ සංගීත රීති භාවිතය බුදු දහමේ වැදගත් කටයුත්තක් විය. ආරාම හා විහාරස්ථානවල නිවන් මගට යොමුවන සන්සුන්කාරී වාදනයන් ද ව්‍යාප්ත වී තිබිණ.

බටහිර බලපෑම හා නවීන සංගීත භාවිතය

19 වන සියවසේ, ඉංග්‍රීසි ආධිපත්‍ය සමඟ බටහිර සංගීත තාක්ෂණය හා වාදන යන්ත්‍ර ව්‍යාප්ත වීමට ලක් විය. මෙය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ නව විදියක සංගීත භාවිතයකට මූලික වූ අතර, සංගීතය මනෝභාව සංවර්ධනයටද උපකාරී වන බව පිළිගත්හ.

21වන සියවසේදී, ලෝක ප්‍රවණතා වලට අනුකූලව ශ්‍රී ලංකාව තුළද සංගීත චිකිත්සාව පිළිබඳ අවධානය වර්ධනය විය. පුනරුත්ථාපන මධ්‍යස්ථානවල, විශේෂ අවශ්‍යතා ඇති අය සඳහා ආදියෙහි දී සංගීතය වෘත්තීයමය භාවිතයට ගැනීම ආරම්භ විය.

විශේෂයෙන්, වාදන සාමූහික වාදන වැඩසටහන් (Group Music Therapy Sessions) හා පුද්ගලික සංගීත චිකිත්සාව (Individual Therapy) ක්‍රම ව්‍යාප්ත විය.

2023 දී, ශ්‍රී ලංකා සංගීත චිකිත්සක සංගමය (SLMTA) ආරම්භ වීම සංගීත චිකිත්සාවේ නිළ වෘත්තීය ව්‍යාප්තියට මඟ පාදා ඇත.

SLMTA:

වෘත්තීය සංගීත චිකිත්සකයන් ඒකරාශී කරයි.
පුහුණු වැඩසටහන් සහ වාර්තාමය වැඩසටහන් සංවිධානය කරයි.
රෝහල්, පාසල්, හා සමාජ ව්‍යාපෘති සඳහා සංගීත චිකිත්සාව ලබාදේ.

අද වන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්, විශේෂිත ආරක්ෂක ආයතන, පුනරුත්ථාපන මධ්‍යස්ථාන, හා සමහර පාසල් තුළ සංගීත චිකිත්සාව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අවධානය යොමු වී ඇත.

අපේක්ෂා රෝහල - මහරගම: රෝගීන්ගේ මානසික සන්සුන් සඳහා සංගීත වැඩසටහන් පවත්වයි.

විශේෂිත අවශ්‍යතා ඇති ළමුන් සඳහා පාසල්: සංගීතය භාවිතා කර සමාජික හා සංවේදී කුසලතා වර්ධනය කිරීම සිදු කරයි.

ලෝකය පුරා මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේද, සංගීතය ගණනය කල නොහැකි තරම් දිගු සහ ගැඹුරු අතීතයක් ඇති වටිනාකමක් ගෙන ඇත.

සංගීතය මගින් ශාරීරික, මානසික සහ ආත්මික සුවය ලබාදීමේ හැකියාව, සංගීත චිකිත්සාවේ මූලික තත්ත්වය වී ඇත.

වර්තමානයේ, සංගීත චිකිත්සාව ශ්‍රී ලංකාවේ නව මානයකට යොමුවෙමින්, වෘත්තීයමය හා විද්‍යාත්මකව සංවර්ධනය වෙමින් පවතී.

මූලාශ්‍ර (References)

1. Bunt, L., & Stige, B. (2014). Music Therapy: An Art Beyond Words.

2. Aigen, K. (2005). Music-centered Music Therapy.

3. Goodman, K. D. (2011). Music Therapy Education and Training: From Theory to Practice.

4. Sri Lanka Music Therapy Association (SLMTA) – නිල ලිපි හා වාර්තා.

5. UNESCO World Report on Traditional Music and Healing Practices (2023).

Loading