සංගීතය යනු විශ්ව භාෂාවකි , එය අපගේ හදවත් ස්පර්ශ කරන සුන්දර කලාවකි. එහෙත්, Ceylon Music Therapy Association හි අප නිරන්තරයෙන් අවධාරණය කරන පරිදි, සායනික සංගීත චිකිත්සාව (Clinical Music Therapy) යනු හුදු කලාත්මක රසවින්දනයකට එහා ගිය, අතිශය විද්‍යාත්මක සහ ගණිතමය පදනමක් මත ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රබල සෞඛ්‍යමය මැදිහත්වීමකි.

ඔබ මිහිරි ගීතයකට හෝ වාදන ඛණ්ඩයකට සවන් දෙන විට, බාහිරින් ඔබට ඇසෙන්නේ කලාවක් වුවද, ඔබේ ශරීරය අභ්‍යන්තරයේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ භෞතික විද්‍යාව, ගණිතය සහ ස්නායු විද්‍යාව (Neuroscience) මුසු වූ සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියකි. සායනික සංගීත චිකිත්සකයෙකු ප්‍රතිකාර කරන්නේ මෙම විද්‍යාව භාවිතා කරමිනි.

සංගීතයේ සෑම ස්වරයක්ම, සෑම රිද්මයක්ම නිර්මාණය වී ඇත්තේ නිශ්චිත ගණිතමය සමීකරණ සහ භෞතික විද්‍යාත්මක කම්පන (Vibrations) මතය. ශබ්දය මනිනු ලබන්නේ හර්ට්ස් (Hz) නැමැති සංඛ්‍යාත (Frequencies) වලිනි.

ශබ්ද තරංග අපගේ ශ්‍රවණ පද්ධතිය හරහා මොළයට ගමන් කරන විට, අපගේ ශරීරය එම බාහිර සංගීත රිද්මයට ස්වයංක්‍රීයව අනුගත වීමට උත්සාහ කරයි. විද්‍යාවේදී මෙය Entrainment (සමමුහුර්තකරණය) ලෙස හැඳින්වේ. සායනික චිකිත්සාවකදී, රෝගියෙකුගේ දැඩි ආතතිය හෝ වේදනාව පාලනය කිරීම සඳහා, චිකිත්සකයා විසින් පළමුව රෝගියාගේ හෘද ස්පන්දන වේගයට (BPM - Beats Per Minute) සමාන රිද්මයක් ඇති සංගීතයක් තෝරා ගනී. ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් එම සංගීතයේ වේගය අඩු කරන විට, ගණිතමය නිරවද්‍යතාවයකින් යුතුව රෝගියාගේ හද ගැස්ම සහ හුස්ම ගැනීමේ වේගයද මන්දගාමී වේ. මෙය වෛද්‍ය විද්‍යාත්මකව ඔප්පු කරන ලද භෞතික විද්‍යාත්මක ප්‍රතිචාරයකි.

නිවැරදිව තෝරාගත් සංගීතය, අපගේ මොළය තුළ ප්‍රබල රසායනික වෙනසක් ඇති කරන ඖෂධයක් බඳුය. සංගීතයට සවන් දෙන විට සිදුවන ප්‍රධානතම රසායනික වෙනස්කම් කිහිපයක් පිලිබඳව අප විමසා බලමු.

සංගීතය මගින් මොළයේ ප්‍රතිලාභ පද්ධතිය (Reward System) උත්තේජනය කරන අතර, වේදනාව සමනය කරමින් සතුට ගෙන දෙන මෙම ස්නායු සම්ප්‍රේෂක මුදා හරියි.

ආතතියට සහ භීතියට වගකියන මොළයේ ඇමිග්ඩලාව (Amygdala) සන්සුන් කිරීම හරහා, රුධිරයේ ඇති ආතති හෝමෝනය වන කෝටිසෝල් ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් අඩු කරයි.

නිශ්චිත සංඛ්‍යාත මගින් මොළයේ ක්‍රියාකාරී බීටා තරංග, වඩාත් සන්සුන් සහ ලිහිල් බවක් ගෙන දෙන ඇල්ෆා (Alpha) සහ තීටා (Theta) තරංග දක්වා වෙනස් කිරීමට සංගීතයට හැකියාව ඇත.

සායනික සංගීත චිකිත්සකයෙකු යනු හුදෙක් ගීත ලැයිස්තුවක් වාදනය කරන අයෙකු නොවේ. වෛද්‍යවරයෙකු ඖෂධයක මාත්‍රාව නිවැරදිව තීරණය කරන්නාක් මෙන්, රෝගියාගේ ස්නායු පද්ධතියට ලබා දිය යුතු සංඛ්‍යාත, රිද්මය සහ ධ්වනි විද්‍යාව (Acoustics) නියමිත මාත්‍රාවෙන් ලබා දෙන වෘත්තිකයෙකි.

විශේෂයෙන්ම, කම්පනයට පත් වූ හෝ හානි වූ මොළයක ස්නායුක සම්බන්ධතා නැවත ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලිය හෙවත් Neuroplasticity සඳහා සංගීතය යොදා ගැනීමේදී මොළයේ ව්‍යුහය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් චිකිත්සකයා සතු විය යුතුමයි. ආඝාතය (Stroke), ඩිමෙන්ශියාව (Dementia) හෝ මානසික අවපීඩනයෙන් (Depression) පෙළෙන අයෙකුට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී, ඒ පිටුපස ඇති ස්නායු විද්‍යාව, රසායනික ක්‍රියාවලිය සහ ගණිතමය රටාවන් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අවබෝධයෙන් තොරව කිසිදා සාර්ථක සහ ආරක්ෂිත ප්‍රතිඵල ලබා ගත නොහැක.

කලාවක් ලෙස සංගීතය අපගේ හදවතට කතා කරයි , එහෙත් විද්‍යාවක් සහ ගණිතයක් ලෙස සංගීතය අපගේ මොළය සහ ශරීරය සුවපත් කරයි. සායනික සංගීත චිකිත්සාව යනු මෙම හැඟීම් සහ බුද්ධිය අතර ඇති අපූරු පාලමයි. Ceylon Music Therapy Association හි අපගේ දැක්ම වන්නේ, නාදයේ සැඟවුණු මෙම විශ්මිත විද්‍යාත්මක බලය ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව, ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාවගේ කායික හා මානසික සුවතාවය වෙනුවෙන් නිවැරදිව යොදා ගැනීමයි.

Loading