රෑ හත අට වෙද්දී ගම් මැද්දෙන් ඇහෙන යක් බෙරේ සද්දෙට ඔබේ ඇඟ හිරිවැටිලා තියෙනවද? තොවිලයක තියෙන ඒ ඒකාකාරී බෙර පද, දුම්මල සුවඳ සහ මන්ත්‍ර හඬ නිකන්ම "මිත්‍යාවක්" හෝ "අභිචාරයක්" විතරක් කියලා ඔබ හිතනවා නම්, මේ ලිපිය ඔබ වෙනුවෙන්.

අපි පොඩි කාලේ ඉඳන් දැක්ක මේ "ශාන්තිකර්ම" තුළ නූතන ස්නායු විද්‍යාව (Neuroscience) කොතරම් ගැඹුරට සැඟවිලා තියෙනවද කියලා අද අපි කතා කරමු.

1. බෙර පදය සහ මොළයේ ටියුනින් එක (Brainwave Entrainment)

යක් බෙරය වයද්දී එක දිගට යන ඒකාකාරී රිද්මය (Repetitive beats) අහම්බයක් නෙවෙයි. නූතන විද්‍යාවේදී මේකට කියන්නේ 'Brainwave Entrainment' කියලා.

සාමාන්‍ය වෙලාවට අපේ මොළය වැඩ කරන්නේ වේගවත් තරංග (Beta waves) එක්ක. හැබැයි අර බෙරේ රිද්මය දිගටම අහගෙන ඉද්දි, අපේ මොළයේ තරංගවල වේගය අඩුවෙලා, මොළය හරිම සන්සුන් මට්ටමකට (Alpha/Theta state) පත් වෙනවා. පුරාණ යකැදුරා රෝගියාව 'ආවේශය' හෝ 'Trance' එකකට පත් කළේ මේ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදය හරහායි. එය හරියට ගැඹුරු භාවනාවකට සමවැදීමක් හා සමානයි.

2. ඇඟට දැනෙන සද්ද (Vibroacoustics)

සමහර වෙලාවට බෙරේ ළඟ ඉද්දි ඒකේ ගැඹුරු සද්දේ (Bass sound) අපේ පපුවට වදිනවා වගේ දැනෙනවා නේද? මේ අඩු සංඛ්‍යාත තරංගවලට පුළුවන් අපේ ඇඟේ තියෙන දිගම ස්නායුව වන 'Vagus Nerve' එක උත්තේජනය කරන්න.

මේ ස්නායුව උත්තේජනය වුණාම මොකද වෙන්නේ?

හිතේ තියෙන අනවශ්‍ය බිය සහ ගැස්ම නැති වෙනවා.
හෘද ස්පන්දනය පාලනය වෙනවා.
ශරීරයේ ලේ ගමනාගමනය විධිමත් වෙනවා.

සරලවම කිව්වොත්, එදා "සෙත් කවියෙන්" කළේ අපේ ස්නායු පද්ධතිය Tune කරන එකයි.

3. සතුටු හෝමෝන සහ ස්වභාවික වේදනා නාශක

අපි දැඩි ආතතියෙන් (Stress) ඉන්නකොට අපේ සිරුරේ 'Cortisol' කියන නරක හෝමෝනය වැඩි වෙනවා. හැබැයි නිවැරදි රිද්මයකට සහ නාදයකට සවන් දෙනකොට මේ Cortisol මට්ටම වේගයෙන් පහළ බහිනවා.

ඒ වෙනුවට මොළයෙන් නිපදවන්නේ මොනවද?

Dopamine: සතුට දනවන හෝමෝනය.
Endorphins: ශරීරයේ ස්වභාවික වේදනා නාශකය.

අද බටහිර ලෝකයේ මෙය 'Music Therapy' ලෙස හඳුන්වමින් පිළිකා රෝගීන්ගේ සහ ශල්‍යකර්ම කළ රෝගීන්ගේ වේදනාව පාලනය කරන්න භාවිතා කරනවා.

4. ලෝකය මෙය පිළිගනී, අපි තාම එතනද?

අද වෙද්දී ඇමරිකාවේ Mayo Clinic වගේ ලෝකේ හොඳම රෝහල්වල, නොමේරූ ළදරු ඒකකවල (NICU) ඉඳන් ආඝාතය (Stroke) හැදුණු රෝගීන්ගේ පුනරුත්ථාපන කටයුතු දක්වා මේ සංගීත චිකිත්සාව පාවිච්චි කරනවා.

එහෙම බලද්දි, අපේ මුතුන් මිත්තෝ කොච්චර දියුණු තාක්ෂණයක්ද අතේ තියාගෙන ඉඳලා තියෙන්නේ?

අවසාන වශයෙන්...

හෙළ වෙදකමේ සහ ශාන්තිකර්මවල තියෙන්නේ නිකන්ම "යක්කු එලවන" වැඩපිළිවෙළක් නෙවෙයි. එතන තියෙන්නේ මිනිස් මනස සහ ස්නායු පද්ධතිය සුවපත් කරන දියුණු මනෝ-කායික විද්‍යාවක්.

Loading